Lập trình hướng đối tượng trong C# – Phần 6

1. Lập trình hướng đối tượng (OOP) trong C# là gì?

Lập trình hướng đối tượng (Object-Oriented Programming – OOP) là một phương pháp lập trình dựa trên việc mô hình hóa các đối tượng trong thế giới thực. C# là một ngôn ngữ hỗ trợ mạnh mẽ lập trình hướng đối tượng với các tính năng như:

✔ Đóng gói (Encapsulation)
✔ Kế thừa (Inheritance)
✔ Đa hình (Polymorphism)
✔ Trừu tượng (Abstraction)

2. Lớp và đối tượng trong C#

2.1. Khai báo một lớp

class Person
{
    public string Name;
    public int Age;

    public void Introduce()
    {
        Console.WriteLine($"Xin chào, tôi là {Name}, {Age} tuổi.");
    }
}

2.2. Tạo đối tượng

Person person1 = new Person();
person1.Name = "Thảo";
person1.Age = 22;
person1.Introduce();

⏳ Kết quả:

Xin chào, tôi là Thảo, 22 tuổi.

3. Phạm vi truy cập trong C#

Ví dụ:

class Student
{
    private string name;
    
    public void SetName(string studentName)
    {
        name = studentName;
    }

    public void ShowName()
    {
        Console.WriteLine("Tên sinh viên: " + name);
    }
}

4. Constructor trong C#

Constructor là một phương thức đặc biệt được gọi khi tạo đối tượng.

class Car
{
    public string Brand;

    public Car(string brand)
    {
        Brand = brand;
    }

    public void ShowBrand()
    {
        Console.WriteLine("Hãng xe: " + Brand);
    }
}

// Sử dụng
Car myCar = new Car("Toyota");
myCar.ShowBrand();

⏳ Kết quả:

Hãng xe: Toyota

5. Kế thừa trong C# (Inheritance)

Lớp con có thể kế thừa từ lớp cha để mở rộng chức năng.

class Animal
{
    public void Speak()
    {
        Console.WriteLine("Động vật có thể phát ra âm thanh");
    }
}

class Dog : Animal
{
    public void Bark()
    {
        Console.WriteLine("Chó sủa gâu gâu!");
    }
}

// Sử dụng
Dog myDog = new Dog();
myDog.Speak(); // Kế thừa từ lớp Animal
myDog.Bark();

⏳ Kết quả:

Động vật có thể phát ra âm thanh
Chó sủa gâu gâu!

6. Đa hình trong C# (Polymorphism)

Đa hình cho phép một phương thức có thể có nhiều cách triển khai khác nhau.

6.1. Ghi đè phương thức (override)

class Parent
{
    public virtual void Show()
    {
        Console.WriteLine("Đây là lớp cha");
    }
}

class Child : Parent
{
    public override void Show()
    {
        Console.WriteLine("Đây là lớp con");
    }
}

// Sử dụng
Parent obj = new Child();
obj.Show();

⏳ Kết quả:

Đây là lớp con

6.2. Nạp chồng phương thức (method overloading)

class MathOperations
{
    public int Add(int a, int b)
    {
        return a + b;
    }

    public double Add(double a, double b)
    {
        return a + b;
    }
}

// Sử dụng
MathOperations math = new MathOperations();
Console.WriteLine(math.Add(5, 10));       // 15
Console.WriteLine(math.Add(5.5, 10.2));   // 15.7

7. Trừu tượng trong C# (Abstraction)

Lớp trừu tượng không thể tạo đối tượng trực tiếp mà chỉ dùng để kế thừa.

abstract class Shape
{
    public abstract void Draw();
}

class Circle : Shape
{
    public override void Draw()
    {
        Console.WriteLine("Vẽ hình tròn");
    }
}

// Sử dụng
Shape shape = new Circle();
shape.Draw();

⏳ Kết quả:

Vẽ hình tròn

8. Giao diện trong C# (Interface)

Interface giúp định nghĩa một tập hợp phương thức mà các lớp phải triển khai.

interface IAnimal
{
    void MakeSound();
}

class Cat : IAnimal
{
    public void MakeSound()
    {
        Console.WriteLine("Meo meo!");
    }
}

// Sử dụng
IAnimal myCat = new Cat();
myCat.MakeSound();

⏳ Kết quả:

Meo meo!

9. Tóm tắt bài học

✅ Lớp & đối tượng – Lớp là bản thiết kế, đối tượng là thực thể của lớp.
✅ Phạm vi truy cập – public, private, protected, internal.
✅ Constructor – Hàm khởi tạo chạy khi tạo đối tượng.
✅ Kế thừa – Giúp tái sử dụng mã nguồn.
✅ Đa hình – Ghi đè (override) và nạp chồng (overloading).
✅ Trừu tượng – Lớp abstract không thể tạo đối tượng.
✅ Giao diện – Định nghĩa phương thức mà lớp phải triển khai.

💡 Bài tiếp theo:
👉 Xử lý tập tin trong C# – Phần 7 📂